Marka Tüketici Davranışları

Gangnam Style VS Rihanna

Şu an Yeteneksiz Siniz Türkiye’de PSY konuk. Hepinizin çok iyi bildiği gibi Gangnam Style şarkısının sahibi Koreli şarkıcı kısa sürede gerçekten pek fazla kimsenin sahip olamayacağı bir ün elde etti. Araştırmalar olumsuz olayların dikkat çekme ve yayılım gücünün çok daha hızlı olduğunu gösteriyor. Yani gazete ve ana haberlerin cinayet, taciz, yangın, soygun gibi şeylerle dolu olmasının bir nedeni var. Kötü şeyler dikkat çekici olduğu için yayılıyor. Peki iyi şeyler neden yayılır? Bunu Malcom Gladwell “Takıntı” olarak ifade ediyor. Aslında bazı şeylerin belirli bir kırılma anından sonra tercih edildiği için tercih edilmeye başladığını ve bu nedenle de takıntı haline gelip yayıldığını söylüyor.

Ben de kendisini Rihanne ile kıyaslayarak popülerleşmeyi incelemek istedim ve karşıma ilginç bir tablo çıktı. Ben çok popüler olan şeylerin iki türlü popüler olduğuna inanıyorum. İlki çok güçlü bir “tüketici insight” ı barındırması. Bu Gladwell’in de bahsettiği gibi takıntı yaratan bir şey de olabilir. Ya da insanların içinde bir yerlerde ne olduğunu bilmediğimiz çok acayip bir yere dokunan şeyler de olabilir. İkincisi ise popüler olmaya zorlanan şeylerin popüler olması. Yani çeşitli iletişim araçlarının popüler olsun diye yoğun çaba gösterdiği işleri bu kategoriye koyuyorum.

Örneğin bana göre Gangnam Style patlaması, Makarena patlaması gibi bir şey. Bizden örnek verecek olursak Leyla ile Mecnun patlaması gibi bir şey. Yani bu tip şeyler toplumun genel beklenti ve alışkanlıklarından farklı şeyler. Toplum tarafından kabul görmesi biraz zaman alıyor. İnsanların bir kısmı bu yeni şeyi benimseyince arkadan gelenler de öndekilere bakıp sürüye katılıyorlar. Çığ gibi düşünebiliriz bunu. Küçük bir kar topu kocaman bir yığın oluyor bir anda… Bu tip işlerde kesinlikle bir kırılma anı var. Çok küçük bir fark büyük sonuçlar doğuruyor orda.

Öte yandan Rihanna tarzı patlama biraz daha popüler olması için popülerleştirilenlerden (ne zor kelime oldu). Yani o şarkı, o film, o kitap popüler olmak zorunda. Çünkü her yerde karşında. İletişim mecraları dört bir yanını sarıp her yerde karşına çıkarıyor. Orada ise başka bir teslimiyet var. Hali hazırda popüler olan birinin yaptığı bir iş patlaması gereken bir iş olarak algılanıyor. Çok iyi olduğu için değil, popüler biri tarafından ortaya konduğu için popüler oluyor. Bunu da bizim Kanal D’nin dizilerine benzetebiliriz. Kuzey-Güney çok iyi bir dizi olduğu için değil çok popüler oyuncuları barındırdığı için popüler.

Aşağıda Gangnam Style ve Rihanna’nın Don’t Spot The Music şarkılarının Youtube izelenme grafikleri var. Grafikler tek başına iki türün bir birinden nasıl ayrıştığını gösteriyor. Rihanna’nın şarkısının bu kadar kısa sürede bu kadar popüler olmasında bir önceki yıl SOS şarkısının Bilboard Hot 100 listesinde 1 numaraya kadar yükselmesinin etkisi büyüktür.

PSY acun
PSY – Gangnam Style
don't stop the music
Rihanna – Don’t stop the music

Öte yandan konu müzik-dans gibi bir şey olunca meselenin uygulanma ve çeşitlenme hali de etkili olabilir. Yani bir dansı ya da bir aktiviteyi tekrarlamak kolaysa insanlar tarafından defalarca yapılacak ve o şekilde de paylaşılacaktır. Bu ise yayılım hızını artıracaktır. Yani kolay ve karakteristik bir dans figürü yaratmak ilk başta garipsense de takıntıya dönüşme gücü daha yüksektir.

“Güçlü insight” ile diğeri bir birinden şöyle ayrılır. Biri üzerinden uzun yıllar geçse de hatırlanır (Makerena gibi) diğeri ise unutulur. Kendine has özel ayrıştırıcı bir tarafı yoktur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir